بلاگ
انواع گل ارکیده در ایران
انواع گل ارکیده در ایران را می توان در دو گروه اصلی دید: ارکیده های بومی و وحشی که در جنگل ها و علفزارهای شمال، غرب و مرکز کشور می رویند، و ارکیده زینتی که در گلخانه ها پرورش داده می شود و در گل فروشی ها به صورت گلدان یا شاخه بریده عرضه می شود. اگر قصد نگهداری یا هدیه دادن دارید، گروه دوم همان چیزی است که به دنبالش هستید.
مهم ترین گونه های گلدانی این ها هستند:
- فالانوپسیس (شاپرکی): ساده ترین نوع برای مبتدی ها و محبوب ترین هدیه؛
- دندروبیوم: گل های ریز و پرتعداد روی ساقه های بلند، با نیاز به نور بیشتر؛
- کتلیا: درشت، معطر و مناسب دسته گل عروس؛
- سیمبیدیوم: خوشه های پرگل و ماندگار، مناسب فضای خنک تر؛
- اونسیدیوم: معروف به بانوی رقصنده، با گل های زرد؛
- پافیوپدیلوم: «کفش ونوس» با ظاهری خاص که نور کم را تحمل می کند.
در ادامه ویژگی هر نوع، اصول نگهداری گل ارکیده، نکات خرید و رنگ های مناسب هدیه را به زبان ساده مرور می کنیم.
چرا گل ارکیده این قدر محبوب شده است؟
ارکیده ها یکی از بزرگ ترین خانواده های گیاهی جهان هستند و حدود ۲۸ هزار گونه دارند. گلبرگ های متقارن، رنگ های متنوع و ماندگاری بالا باعث شده گل ارکیده در ایران جای یک هدیه لوکس و در عین حال قابل نگهداری را پر کند. گل یک گلدان سالم معمولا بین ۶ تا ۱۲ هفته دوام می آورد، در حالی که دسته گل بریده بعد از چند روز پژمرده می شود.
نکته جالب این است که ارکیده های زیبای داخل گل فروشی و ارکیده های وحشی طبیعت ایران، هر دو عضو یک خانواده اند اما شرایط زندگی کاملا متفاوتی دارند. تفاوت این دو گروه از انواع گل ارکیده در ایران را در بخش بعد باز می کنیم.
انواع گل ارکیده در ایران؛ آشنایی با دو دسته اصلی
ارکیده های بومی ایران (ثعلبیان وحشی)
از نظر جغرافیای گیاهی، ارکیده های ایران بیشتر به گروه مدیترانه ای تعلق دارند. بر پایه منابع گیاه شناسی حدود ۵۰ گونه بومی گزارش شده که تقریبا همه آن ها ارکیده های زمینی با ریشه غده ای هستند و در شمال، شمال غرب و غرب کشور دیده می شوند. نام قدیمی «ثعلب» به همین گروه برمی گردد؛ همان گیاهی که غده آن برای تهیه نوشیدنی سنتی سالپ استفاده می شد. جدول زیر چند نمونه شاخص از انواع گل ارکیده در ایران را در طبیعت نشان می دهد.
| نام فارسی | نام علمی | زمان گل دهی | پراکنش در ایران |
|---|---|---|---|
| ابرویی بهاری | Ophrys sphegodes | اواخر فروردین تا خرداد | شمال، شمال غرب، غرب و مرکز |
| ثعلب ارغوانی بهاری | Orchis mascula | اردیبهشت | شمال، شمال غرب و جنوب |
| گلسر شمشیری | Cephalanthera longifolia | اردیبهشت تا اواسط خرداد | شمال و شمال غرب |
| خربقی | Epipactis helleborine | اوایل تیر تا اواسط مرداد | شمال، شمال غرب و غرب |
| آشیانک | Neottia nidus-avis | اواسط مرداد تا اواسط شهریور | شمال و شمال غرب |
| ثعلب میمونی | Orchis simia | اردیبهشت | شمال، شمال غرب و غرب |
یک نکته مهم: این ارکیده ها به قارچ های خاک وابسته اند و با کندن از طبیعت و انتقال به گلدان تقریبا همیشه از بین می روند. برداشت بی رویه غده ها هم جمعیت آن ها را کم کرده است. پس اگر کسی ارکیده وحشی را در گلدان به شما پیشنهاد داد، بهتر است قبول نکنید.

ارکیده زینتی؛ آنچه در گل فروشی ها می بینید
ارکیده زینتی گونه ها و هیبریدهای گرمسیری هستند که در گلخانه تکثیر می شوند و برای زندگی در خانه و دفتر کار سازگار شده اند. اگر هدف شما تهیه گل است، بخشی از انواع گل ارکیده در ایران که واقعا در دسترس و قابل نگهداری است، همین گروه می شود. بیشتر این گیاهان در طبیعت روی تنه درخت می رویند (اپی فیت) و ریشه هایشان به جای خاک معمولی، به هوا و رطوبت نیاز دارد.
ارکیده فالانوپسیس؛ پرطرفدارترین گونه برای هدیه
در میان انواع گل ارکیده در ایران، فالانوپسیس یا «ارکیده شاپرکی» با اختلاف زیاد پرفروش ترین است. گلبرگ های پهن آن شبیه بال پروانه است و در رنگ های سفید، صورتی، بنفش و زرد پیدا می شود. چون تحمل خطا دارد و در شرایط آپارتمان گل می دهد، بهترین انتخاب برای کسی است که اولین ارکیده زندگی اش را می خرد. اگر نور غیرمستقیم و دمای ۱۸ تا ۲۸ درجه را فراهم کنید، یک تا سه بار در سال دوباره گل می دهد.
رنگ سفید برای هدیه رسمی و تبریک، و رنگ بنفش یا صورتی برای تولد و قدردانی بیشتر انتخاب می شود.
ارکیده دندروبیوم و کتلیا؛ گزینه هایی برای علاقه مندان حرفه ای
دندروبیوم
این جنس بیش از هزار گونه دارد و گل هایش معمولا سفید، بنفش، زرد یا صورتی روی ساقه های بلند و نیمه ایستاده ظاهر می شوند. دندروبیوم نور بیشتری از فالانوپسیس می خواهد و آبیاری آن باید متعادل باشد؛ هم خشکی کامل و هم خیسی دائم برایش مضر است. برخی گروه های دندروبیوم برای گل دادن به یک دوره خنک تر در زمستان نیاز دارند.

کتلیا
کتلیا ملکه ارکیده ها لقب گرفته است. گل های درشت، رنگ های خاص و رایحه خوب باعث شده در دسته گل عروس و سبدهای لوکس زیاد استفاده شود. نگهداری آن کمی دقیق تر است: نور روشن می خواهد و باید بین دو آبیاری، بستر کاملا خشک شود.
برای مقایسه سریع انواع ارکیده زینتی، جدول زیر ویژگی های اصلی هر کدام را کنار هم گذاشته است.
| نوع ارکیده | ویژگی ظاهری | نیاز به نور | سطح نگهداری |
|---|---|---|---|
| فالانوپسیس | گلبرگ پهن شبیه پروانه | متوسط و غیرمستقیم | آسان |
| دندروبیوم | گل های پرتعداد روی ساقه بلند | زیاد | متوسط |
| کتلیا | گل درشت و معطر | زیاد | متوسط تا سخت |
| سیمبیدیوم | خوشه های متراکم و ماندگار | روشن، شب های خنک | متوسط |
| اونسیدیوم | گل های زرد شبیه بانوی رقصنده | روشن و پراکنده | متوسط |
| پافیوپدیلوم | لب کیسه ای مانند کفش | کم تا متوسط | آسان تا متوسط |
| وندا | ریشه های هوایی آویزان | زیاد، رطوبت بالا | سخت |
نگهداری گل ارکیده در منزل؛ نور، آبیاری، خاک و کود
قانون اصلی نگهداری گل ارکیده این است که شرایط درخت های جنگلی را تقلید کنید: نور روشن اما فیلترشده، جریان هوا و ریشه ای که بین دو آبیاری فرصت خشک شدن دارد.

نور و دما
- کنار پنجره شرقی یا پنجره ای با پرده نازک بهترین جاست؛ آفتاب مستقیم ظهر برگ را می سوزاند.
- دمای مناسب برای بیشتر انواع ۱۸ تا ۲۸ درجه است و سرمای زیر ۱۰ درجه به گیاه آسیب می زند.
- در زمستان از قرار دادن گلدان نزدیک شیشه سرد یا بخاری خودداری کنید.
آبیاری صحیح
آبیاری اشتباه رایج ترین دلیل از بین رفتن ارکیده است. به جای برنامه ثابت، به ریشه نگاه کنید: ریشه سبز یعنی آب کافی است و ریشه نقره ای یعنی وقت آبیاری رسیده. معمولا هفته ای یک بار، حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه گلدان را در آب ولرم بگذارید، سپس بگذارید آب کامل خارج شود. هرگز آب را زیر گلدان یا لای برگ ها نگه ندارید.
خاک و کود
ارکیده در خاک معمولی خفه می شود. بستر مناسب ترکیبی از پوست کاج، پرلیت و زغال است و گلدان شفاف و سوراخ دار به شما اجازه می دهد وضعیت ریشه را ببینید. در بهار و تابستان هر دو هفته یک بار از کود مخصوص ارکیده با غلظت نصف توصیه برچسب استفاده کنید و در پاییز و زمستان دفعات را کم کنید. پس از ریزش گل ها نیز ساقه گل دهنده را بالای دومین گره کوتاه کنید تا شانس گل دادن دوباره بیشتر شود.
اگر گیاه شما علامتی نشان می دهد، جدول زیر می تواند علت را سریع پیدا کند.
| علامت | علت محتمل | راه حل |
|---|---|---|
| زردی برگ های پایینی | آبیاری زیاد یا آب سخت | فاصله آبیاری را بیشتر کنید و از آب کم املاح استفاده کنید |
| ریشه نرم و قهوه ای | پوسیدگی ریشه | ریشه های خراب را ببرید و در بستر تازه بکارید |
| گل نمی دهد | نور کم یا نبود اختلاف دمای شب و روز | به جای روشن تر ببرید و شب ها کمی خنک نگه دارید |
| ریزش غنچه ها | جابه جایی ناگهانی یا جریان هوای سرد | مکان ثابت و دور از کولر و پنجره باز انتخاب کنید |
| لکه سوخته روی برگ | آفتاب مستقیم | گلدان را پشت پرده نازک قرار دهید |
نکات خرید گل ارکیده؛ چطور گیاه سالم انتخاب کنیم؟
پیش از خرید گل ارکیده، چند دقیقه روی ظاهر گیاه وقت بگذارید. این معیارها در تشخیص یک ارکیده سالم کمک می کنند:
- ریشه ها سبز یا نقره ای و سفت باشند، نه قهوه ای و نرم.
- برگ ها براق و گوشتی باشند و لکه یا چروک نداشته باشند.
- چند غنچه بسته در انتهای ساقه وجود داشته باشد تا مدت بیشتری گل را ببینید.
- در فصل سرد، گیاه با بسته بندی محافظ حمل شود؛ سرما در مسیر مهم ترین دشمن ارکیده است.
زمان بهتر برای خرید معمولا اواخر پاییز تا بهار است، چون در این بازه گیاه در فصل گل دهی قرار دارد و می توانید غنچه ها را از نزدیک ببینید. اگر می خواهید مجموعه ای از ارکیده های آماده را ببینید یا برای انتخاب نوع مناسب مشورت بگیرید، به سایت گلُ لگ سر بزنید. برای تعیین دقیق نوع و رنگ، آگاهی از انواع گل ارکیده در ایران و شرایط محل نگهداری، انتخاب شما را مطمئن تر می کند.
گل ارکیده به عنوان هدیه؛ مناسبت ها و رنگ های پرطرفدار
یک گلدان ارکیده برخلاف دسته گل معمولی ماه ها در خانه می ماند و هر بار که گل می دهد، یاد فرستنده را زنده می کند. اگر به ترکیب رنگ خاص و غیرتکراری علاقه دارید، ارکیده سفید را با شاخ و برگ سبز یا ارکیده بنفش را با یک رنگ خنثی ترکیب کنید و در یک باکس یا سبد ارائه دهید. جدول زیر کمک می کند رنگ را با مناسبت هماهنگ کنید.
| رنگ ارکیده | حس منتقل شده | مناسب برای |
|---|---|---|
| سفید | پاکی و احترام | خواستگاری، عروسی و هدیه رسمی |
| بنفش | شکوه و خاص بودن | تولد و هدیه به دوستان صاحب سلیقه |
| صورتی | لطافت و قدردانی | روز مادر، تشکر و نوزاد تازه |
| زرد و نارنجی | انرژی و شادی | تبریک موفقیت و افتتاحیه |

برای هدیه های متفاوت تر می توانید طرح های باکس گل را ببینید، برای مراسم رسمی و افتتاحیه به سفارش های VIP گل سر بزنید، و اگر به گل های دیگر هم علاقه دارید، مقاله پرطرفدار ترین دیزاین های گل لیلیوم ایده های خوبی در اختیارتان می گذارد.
جمع بندی
انواع گل ارکیده در ایران از غده های ظریف ثعلب وحشی در جنگل های شمال تا فالانوپسیس و دندروبیوم گلخانه ای را شامل می شود. ارکیده های بومی را باید در طبیعت دوست داشت و حفظ کرد، و ارکیده زینتی را با نور غیرمستقیم، آبیاری حساب شده و بستر هواگیر در خانه نگه داشت. با همین چند اصل، یک گلدان می تواند سال ها و چندین بار برایتان گل بدهد.
ارکیده مناسب سلیقه خود را از گلُ لگ سفارش دهید و برای انتخاب نوع و رنگ مناسب هدیه، با کارشناسان ما مشورت کنید.
ارکیده مورد علاقه تان را همین امروز انتخاب کنید
برای مشاوره رایگان و ثبت سفارش، همین حالا تماس بگیرید.